Ik raad iedereen aan, die meer wil weten over de Grebbelinie en de gevechten, de site van Stichting De Greb te bezoeken.
Verder heb ik, omdat ze in elkaars verlengden liggen ook foto's van de Betuwestelling gemaakt.
Als Hitler in maart 1935 de herbewapening en der herinvoering van de dienstplicht aankondigt loopt de spanning in Europa op.
Nederland houd vast aan haar neutraliteitspolitiek waarmee het ook buiten de Eerste Wereldoorlog is gebleven.
Vanaf februari 1936 kwam er meer geld beschikbaar voor het Nederlandse leger doordat de Tweede kamer akkoord ging met de instelling van het Defensiefonds.
Nederland kende dienstplicht en de mogelijkheid in tijden van crisis oudere lichtingen te mobiliseren.
Uiteraard moesten deze eenheden oefenen en deze 2 foto's zijn gemaakt in 1937 en 1939 tijdens oefeningen.
Waalbrug bij Nijmegen in 1937
Warnsveld 1939
Toen Duitsland en Rusland Polen binnen vielen in september 1939 en Frankrijk en Engeland Duitsland de oorlog verklaarde werd duidelijk dat een grote Europese oorlog op handen was, Nederland had op 28 augustus 1939, door de oplopende spanningen, al gemobiliseerd
Omdat Nederland zo'n 280.000 militairen onder de wapenen had voltronden de bestaande kazernes niet en werden manschappen onderbracht in scholen, boerderijen, barakken enz. deze 2 foto's uit 1939 tonen militairen die zijn ondergebracht in burgercomplexen.
Wageningen, een school aan de Dijkstraat
Veenendaal, in huizen aan de Bernhardlaan
Vanaf de 2e helft 1939 begon het bij de Nederlandse legertop door te dringen dat er serieus rekening gehouden moest worden met een aanval vanuit Duitsland en toen
op 10 januari een Duitse vliegtuig een noodlanding maakte in België en daarmee aanvalsplannen in handen kwamen van de geallieerden en uiteindelijk ook bij het Nederlandse opperbevel werd glashelder dat er van de zo gewenste neutraliteit geen sprake zou zijn bij het komende conflict.
Op 6 februari werd luitenant-generaal Winkelman benoemd tot opperbevelhebber.
Het was Winkelman die besloot dat de Grebbelinie een hoofdverdedigingslinie werd.
Er werd meteen werk gemaakt met het versterken van de verdedigingswerken.
Een gedeelte werd machinaal gedaan maar een groot gedeelte van de stellingen werden met de hand gegraven, dit ging ten koste van oefeningen.
Op 10 mei 1940 begon de Westfeldzug
Een globaal overzicht van de Nederlandse verdedigingslinies en de Duitse aanvalsroutes
In Nederland stuitten de Duitsers als eerste op de, spaarzaam bemande Ijssellinie, de Nederlandse verdediging doet haar werk en geen
enkele brug valt ongeschonden in Duitse handen.
De opgeblazen brug bij Zutphen
Op 11 mei arriveren de eerste Duitse eenheden in Wageningen nog
7 kilometer te gaan tot de Grebbelinie.
Troepen van het SS Regiment "Der Führer" in de Hoogstraat te Wageningen
Dit regiment zou later onderdeel uit gaan maken van SS-Panzer-Division „Das Reich“
Op deze foto is de uitwerking te zien van de Nederlandse artillerie op de aanvalsroute van de Duisters
De Hoogstraat werd zwaar beschadigd.
De Hoogstraat anno 2013
Deze Hoogstraat ligt enkele tientallen meters verwijderd van Hotel De Wereld waar 5 mei 1945 in aanwezigheid van prins Bernhard de onderhandelingen plaatsvinden over de Duitse capitulatie in Nederland
De hele 11e mei hebben de Duitsers nodig om zich door de Nederlandse voorpostenlinie te vechten.
Dat dit voor de Duitsers geen gemakkelijke klus was blijkt wel uit een van de Duitse gevechtsverslagen, ze schrijven dat
de Nederlanders vochten:
"Ausserts tapfer und zahne und werhrte sich grosstenteils bis zum letztem Atemzuge"
12 mei begint de Duitse aanval op de Nederlandse hoofdweerstandslinie.
Van deze gevechten zijn wel wat foto's gemaakt maar ik kon slechts in een enkel geval een vergelijkingsfoto maken.
Deze foto werd gemaakt aan de Grebbeweg al bestaat de mogelijkheid dat de foto in scene is gezet voor de Duitse Propagandakompagnie
Duitse schuttersputten toen & nu
13 mei doorbreken de Duisters op diverse plaatsen de Grebbelinie
en als een Nederlandse tegenaanval op niets uitloopt vervliegt alle hoop.
Na de slag blijven de doden achter op het slagveld
Duitse
Nederlandse
Veel Nederlanders werden krijgsgevangen gemaakt en richting Duitsland afgemarcheerd
Nederlanders op de, door Duitse artillerie, volledige verwoeste Herenstraat in Rhenen
Om later via Arnhem in Duitsland terecht te komen
Niet alle Nederlandse militairen gingen in krijgsgevangenschap, van de 280.000 ongeveer
20.000 en die werden, uitzonderingen daargelaten in juni 1940 weer vrijgelaten.
Hier een groep terugkerende ex krijgsgevangenen in Westervoort
Na de slag gaat het leven gewoon weer door, als je goed kijkt zie je achter het vernielde Nederlandse
voertuig alweer mensen op het terras zitten, de ruiten van het restaurant zijn zelfs nog niet vervangen.
De opbouw van Rhenen werd voortvarend aangepakt zoals hier op het Vreewijkplein
De Herenstraat was in 1941 al weer volledig herbouwd
In de omgeving bleef veel materiaal achter zoals hier een Messerschmitt Bf 110 bij Ijzendoorn
Na de capitulatie op 15 mei keerden veel voormalig strijders terug.
Een Nederlandse veteraan loopt tussen de stellingen exacte datum onbekend
In november 1940 herdenken Nederlandse militairen hun gesneuvelde kameraden op de begraafplaats op de Grebbeberg
Op deze begraafplaats zijn op dat moment ook nog de Duitse gesneuvelden begraven, later worden deze verplaatst.
De Duitsers pakken het groter aan en eind mei is er al een rondleiding (bustour)
Duits slagveld toerisme
Op deze foto een bezoeker die later 20 kilometer verder op een hoofdrol zal spelen tijdens Market Garden
Als commandant van 10. SS-Panzer-Division Frundsberg droeg Heinz Harmel bij aan het mislukken van dit plan.
Op deze foto John Frost en Heinz Harmel in 1979 tijdens een ontmoeting in Arnhem
(Harmel is de man rechts)
Na de oorlog werden monumenten opgericht en straten vernoemd naar de eenheden en militairen die op en rond de Grebbelinie vochten.
Hier in Ochten (Betuwelinie) een monument en een straat ter herdenking.
De onthulling van het monument in 1952 toen & nu
Op de Grebbeberg zelf vinden we het ereveld en een informatie centrum.
Verder tastbare bezienswaardigheden zoals een herbouwde loopgraaf en kazematten
Je kan er rondleidingen krijgen maar uiteraard ook zelf op pad.
Als je goed oplet kan je nog kogelinslagen in gebouwen zien en ik fotografeerde in Wageningen deze plaquette in een woonhuis
Online is ook genoeg te vinden o.a.deze documentaire
Bron foto's Grebbeberg.nl
