De Grebbelinie 1940 toen & nu

Musea, monumenten en evenementen met betrekking tot WOII
Plaats reactie
Gebruikersavatar
koos24
Lid
Berichten: 964
Lid geworden op: 10 aug 2005, 20:49

De Grebbelinie 1940 toen & nu

Bericht door koos24 »

Voor ik begin wil ik verwijzen naar de website die een onuitputtelijke informatiebron was tijdens het zoeken naar foto's en informatie.
Ik raad iedereen aan, die meer wil weten over de Grebbelinie en de gevechten, de site van Stichting De Greb te bezoeken.

Verder heb ik, omdat ze in elkaars verlengden liggen ook foto's van de Betuwestelling gemaakt.

Als Hitler in maart 1935 de herbewapening en der herinvoering van de dienstplicht aankondigt loopt de spanning in Europa op.
Nederland houd vast aan haar neutraliteitspolitiek waarmee het ook buiten de Eerste Wereldoorlog is gebleven.
Vanaf februari 1936 kwam er meer geld beschikbaar voor het Nederlandse leger doordat de Tweede kamer akkoord ging met de instelling van het Defensiefonds.
Nederland kende dienstplicht en de mogelijkheid in tijden van crisis oudere lichtingen te mobiliseren.

Uiteraard moesten deze eenheden oefenen en deze 2 foto's zijn gemaakt in 1937 en 1939 tijdens oefeningen.

Waalbrug bij Nijmegen in 1937
Afbeelding

Warnsveld 1939
Afbeelding

Toen Duitsland en Rusland Polen binnen vielen in september 1939 en Frankrijk en Engeland Duitsland de oorlog verklaarde werd duidelijk dat een grote Europese oorlog op handen was, Nederland had op 28 augustus 1939, door de oplopende spanningen, al gemobiliseerd

Omdat Nederland zo'n 280.000 militairen onder de wapenen had voltronden de bestaande kazernes niet en werden manschappen onderbracht in scholen, boerderijen, barakken enz. deze 2 foto's uit 1939 tonen militairen die zijn ondergebracht in burgercomplexen.

Wageningen, een school aan de Dijkstraat
Afbeelding


Veenendaal, in huizen aan de Bernhardlaan
Afbeelding

Vanaf de 2e helft 1939 begon het bij de Nederlandse legertop door te dringen dat er serieus rekening gehouden moest worden met een aanval vanuit Duitsland en toen
op 10 januari een Duitse vliegtuig een noodlanding maakte in België en daarmee aanvalsplannen in handen kwamen van de geallieerden en uiteindelijk ook bij het Nederlandse opperbevel werd glashelder dat er van de zo gewenste neutraliteit geen sprake zou zijn bij het komende conflict.

Op 6 februari werd luitenant-generaal Winkelman benoemd tot opperbevelhebber.
Afbeelding

Het was Winkelman die besloot dat de Grebbelinie een hoofdverdedigingslinie werd.
Er werd meteen werk gemaakt met het versterken van de verdedigingswerken.

Een gedeelte werd machinaal gedaan maar een groot gedeelte van de stellingen werden met de hand gegraven, dit ging ten koste van oefeningen.
Afbeelding

Op 10 mei 1940 begon de Westfeldzug
Een globaal overzicht van de Nederlandse verdedigingslinies en de Duitse aanvalsroutes
AfbeeldingAfbeelding

In Nederland stuitten de Duitsers als eerste op de, spaarzaam bemande Ijssellinie, de Nederlandse verdediging doet haar werk en geen
enkele brug valt ongeschonden in Duitse handen.

De opgeblazen brug bij Zutphen
Afbeelding

Op 11 mei arriveren de eerste Duitse eenheden in Wageningen nog
7 kilometer te gaan tot de Grebbelinie.

Troepen van het SS Regiment "Der Führer" in de Hoogstraat te Wageningen
Dit regiment zou later onderdeel uit gaan maken van SS-Panzer-Division „Das Reich“
Afbeelding

Op deze foto is de uitwerking te zien van de Nederlandse artillerie op de aanvalsroute van de Duisters
De Hoogstraat werd zwaar beschadigd.
Afbeelding

De Hoogstraat anno 2013
Afbeelding

Deze Hoogstraat ligt enkele tientallen meters verwijderd van Hotel De Wereld waar 5 mei 1945 in aanwezigheid van prins Bernhard de onderhandelingen plaatsvinden over de Duitse capitulatie in Nederland
Afbeelding

De hele 11e mei hebben de Duitsers nodig om zich door de Nederlandse voorpostenlinie te vechten.
Dat dit voor de Duitsers geen gemakkelijke klus was blijkt wel uit een van de Duitse gevechtsverslagen, ze schrijven dat
de Nederlanders vochten:

"Ausserts tapfer und zahne und werhrte sich grosstenteils bis zum letztem Atemzuge"

12 mei begint de Duitse aanval op de Nederlandse hoofdweerstandslinie.

Van deze gevechten zijn wel wat foto's gemaakt maar ik kon slechts in een enkel geval een vergelijkingsfoto maken.
Deze foto werd gemaakt aan de Grebbeweg al bestaat de mogelijkheid dat de foto in scene is gezet voor de Duitse Propagandakompagnie
Afbeelding

Duitse schuttersputten toen & nu
Afbeelding

13 mei doorbreken de Duisters op diverse plaatsen de Grebbelinie
en als een Nederlandse tegenaanval op niets uitloopt vervliegt alle hoop.

Na de slag blijven de doden achter op het slagveld

Duitse
Afbeelding
Nederlandse
Afbeelding

Veel Nederlanders werden krijgsgevangen gemaakt en richting Duitsland afgemarcheerd

Nederlanders op de, door Duitse artillerie, volledige verwoeste Herenstraat in Rhenen
Afbeelding

Om later via Arnhem in Duitsland terecht te komen
Afbeelding

Niet alle Nederlandse militairen gingen in krijgsgevangenschap, van de 280.000 ongeveer
20.000 en die werden, uitzonderingen daargelaten in juni 1940 weer vrijgelaten.
Hier een groep terugkerende ex krijgsgevangenen in Westervoort
Afbeelding

Na de slag gaat het leven gewoon weer door, als je goed kijkt zie je achter het vernielde Nederlandse
voertuig alweer mensen op het terras zitten, de ruiten van het restaurant zijn zelfs nog niet vervangen.
Afbeelding

De opbouw van Rhenen werd voortvarend aangepakt zoals hier op het Vreewijkplein
Afbeelding

De Herenstraat was in 1941 al weer volledig herbouwd
Afbeelding

In de omgeving bleef veel materiaal achter zoals hier een Messerschmitt Bf 110 bij Ijzendoorn
Afbeelding

Na de capitulatie op 15 mei keerden veel voormalig strijders terug.

Een Nederlandse veteraan loopt tussen de stellingen exacte datum onbekend
Afbeelding

In november 1940 herdenken Nederlandse militairen hun gesneuvelde kameraden op de begraafplaats op de Grebbeberg
Op deze begraafplaats zijn op dat moment ook nog de Duitse gesneuvelden begraven, later worden deze verplaatst.
Afbeelding

De Duitsers pakken het groter aan en eind mei is er al een rondleiding (bustour)
Afbeelding

Duits slagveld toerisme
Afbeelding
Afbeelding

Op deze foto een bezoeker die later 20 kilometer verder op een hoofdrol zal spelen tijdens Market Garden
Als commandant van 10. SS-Panzer-Division Frundsberg droeg Heinz Harmel bij aan het mislukken van dit plan.
Afbeelding

Op deze foto John Frost en Heinz Harmel in 1979 tijdens een ontmoeting in Arnhem
Afbeelding
(Harmel is de man rechts)

Na de oorlog werden monumenten opgericht en straten vernoemd naar de eenheden en militairen die op en rond de Grebbelinie vochten.
Hier in Ochten (Betuwelinie) een monument en een straat ter herdenking.
De onthulling van het monument in 1952 toen & nu
Afbeelding
Afbeelding

Op de Grebbeberg zelf vinden we het ereveld en een informatie centrum.
Afbeelding
Afbeelding

Verder tastbare bezienswaardigheden zoals een herbouwde loopgraaf en kazematten
Je kan er rondleidingen krijgen maar uiteraard ook zelf op pad.

Als je goed oplet kan je nog kogelinslagen in gebouwen zien en ik fotografeerde in Wageningen deze plaquette in een woonhuis
Afbeelding

Online is ook genoeg te vinden o.a.deze documentaire


Bron foto's Grebbeberg.nl
Laatst gewijzigd door koos24 op 03 aug 2013, 06:16, 1 keer totaal gewijzigd.
Voltaire: ik veracht u en uw mening, maar ik zal mijn leven geven om uw recht op die verachtelijke mening uit te mogen dragen.
Gebruikersavatar
opheusden1944
Lid
Berichten: 431
Lid geworden op: 06 aug 2011, 15:11
Locatie: Opheusden
Gegeven: 1 keer
Ontvangen: 1 keer
Contacteer:

Re: De Grebbelinie 1940 toen & nu

Bericht door opheusden1944 »

Net verslag Koos!
Mooie herkenbare plekken...
Ik woon nog geen 5 km van de meeste plekken af :wink:
Kijk ook eens op: http://www.opheusden1944.nl
kevindeaap
Lid
Berichten: 18
Lid geworden op: 03 aug 2013, 18:37

Re: De Grebbelinie 1940 toen & nu

Bericht door kevindeaap »

goed verslag koos.
ik heb gehoord dat er een deel van de loopgraven weer zijn open gegraven. klopt dat?
Gebruikersavatar
koos24
Lid
Berichten: 964
Lid geworden op: 10 aug 2005, 20:49

Alleen Nederlandse doden op foto

Bericht door koos24 »

Afbeelding

Ik ontving een bijzonder interessante aanvulling / nieuwe informatie over deze foto van Allert Goossens
Omdat hij al jaren nauw betrokken is bij de site http://www.grebbeberg.nl/ ben ik er zeker van dat de informatie betrouwbaar is:

Er liggen alleen maar NL lijken op de foto's van de tuinen aan de Grebbeweg.
Geen Duitse.

Volgens mij hadden Duitse laarzen stalen spijkers/noppen en
geen stalen ringhak. Die stalen ringhak zag je juist wel bij de onze.
Ik denk dat we hier bereden personeel zien, artillerie of cavalerie. NL.

De Duitsers hebben voor alles hun eigen doden verwijderd. Foto's daarvan maken was verboden,
hoewel dit niets uitsloot. Deze doden aan de Grebbeweg hebben er dagenlang gelegen.
Daar lagen 100% zeker geen Duitsers meer bij. Er zijn zo'n 20 NL bij de huizen Rust Wat en Wilhelmina gevonden.
Een deel daarvan geëxecuteerd door SS'ers.
Vermoedelijk 8-10. De rest vooral omgekomen tijdens de doorbraak van de SS over de berg in de avond van 12 mei.

De kwestie droeg al lange tijd de signatuur van een executie. Zes man van de mortiercompagnie in verdachte houdingen in de tuin en een overlevende van
die schietpartij die beweerde dat ze pardoes als gevangenen door een paar Duitsers waren neergeschoten. We hielden toch een slag om de arm, omdat wild
west beschuldigingen welig tierden rond de Greb.

Toen was er twee jaar geleden ineens de sergeant Hulscher, die zonder van deze zaak te weten, bij een interview voor het Veteranenblad ineens vertelde dat hij als krijgsgevangen onderofficier door de SS in de Stoomhamer werd ingeschakeld als hulp rode kruis drager. Samen met een Sani van de SS verzamelde hij (tijdens de strijd) Duitse gewonden in het gebied zuid van de Grebbeweg.

Op een zeker moment, het was ergens in de middag van de 13e mei, stond een SS officier te schelden op de weg.
Hij had een Nederlandse onderofficier (Hulscher sprak van een sergeantmajoor of adjudant, ik weet te niet meer) voor zich. Die gaf hij opdracht weg te lopen.
Dat deed de man en hij schoot hem van achter in zijn hoofd. Vervolgens liet hij alle NL krijgsgevangenen aldaar oplijnen. Ze zouden worden geëxecuteerd. Ook
Hulscher werd toegeroepen te komen.

De Rottenführer naast hem protesteerde en zij tegen de bevelvoerende man (die Hulscher een 'grootmajoor' noemde) dat
Hulscher zeer verdienstelijk als Behilfssani aan de gang was.
Daarop mocht mij bij de Rottenführer blijven. Een paar tellen later werden de NL in de tuin neergemaaid. Hulscher vertelde dit alles zonder locatie te vermelden.
Dit verhaal werd echter door de interviewer van het VI (Gielt Algra) herkent. Hij mailde Hajo Groenman en mij met het verzoek eens te kijken. We hadden direct
zoiets van Huize "Rust wat" en "Wilhelmina". Daarop werd een tweede gesprek met Hulscher geregeld door Gielt. Hij vroeg open door. Daarop vertelde Hulscher dat
hij zich ergens halverwege de Grebbeweg had bevonden. Dat de Duitsers beweerden dat er door de NL op een Duitse ambulance was geschoten. Dat daarom de wraak
werd genomen.

Toen Hulscher vervolgens foto's van de locatie zag, herkende hij dit onmiddellijk. Toen wisten we zeker dat er een oorlogsmisdaad had
plaatsgevonden. Vermoedelijk door SS'ers. Maar dat kon niet worden bevestigd.
Ook niet dat het een grootmajoor (=Majoor) was geweest. Wij vermoedden zelfs dat hij zich gewoon met een Feldwebel (of Scharführer) heeft vergis. Een balk met
een ruit. De tekens voor een NL grootmajoor. Aan Duitse kant waren er weliswaar twee grootmajoors op de berg actief, maar beide gewone Heer en nimmer zonder
staf om zich heen. Er was hier vermoedelijk sprake van een lage onderofficier.
Voltaire: ik veracht u en uw mening, maar ik zal mijn leven geven om uw recht op die verachtelijke mening uit te mogen dragen.
Gebruikersavatar
Erik
Beheerder
Beheerder
Berichten: 5187
Lid geworden op: 20 aug 2004, 21:52
Locatie: Veluwe
Gegeven: 7 keer
Ontvangen: 51 keer

Re: De Grebbelinie 1940 toen & nu

Bericht door Erik »

kevindeaap schreef:goed verslag koos.
ik heb gehoord dat er een deel van de loopgraven weer zijn open gegraven. klopt dat?
Er is in de hoek van het roggeveld een herinrichting van de loopgraven van 2-2-II-8RI, de plaats ongeveer van waaruit Maj. Jacometti een gewaagde tegenaanval ondernam. Bereikbaar via de Heimensteinselaan.
Ook via diezelfde laan: de kazemat S17, een brede versie van de S3. Ook hier is een klein stukje van de naderingsloopgraaf gereconstrueerd. Vanaf de S17 loopt een ondiepe greppel in zigzagvorm naar de restanten van de G18, een koepelkazemat. De ondiepe greppel is goed zichtbaar en is het restant van de verbindingsloopgraaf.

Nu we er toch over bezig zijn: waren liggen de restanten van de kazematten 1-4?
G5, G6 en G7 heb ik gevonden. 8 en 9 liggen op het hoornwerk, P10 en P11 zijn beiden bekend (eentje in het schapenweitje, de ander onder de grond) 12, 13 en 14 zijn bekend en onbereikbaar. S15 staat hierboven op de foto, langs de Cuneraweg.
Van de G16 is een paar jaar geleden archeologisch onderzoek geweest en ligt bij de vml. ijskelder. De S17 en G18 liggen langs de Heimersteinse laan. De G19 langs de Greb is opgeruimd.
BSM Williams in <it ain't half hot, mon>:
"Oh dear. How sad. Never mind."
Gebruikersavatar
Jurrie
Moderator
Moderator
Berichten: 1947
Lid geworden op: 05 jan 2004, 23:09

Re: De Grebbelinie 1940 toen & nu

Bericht door Jurrie »

Altijd super interessant, deze verslagen Koos! Dank weer voor het opstellen.

Zie uit naar de volgende :)

Gr,

Jurrie
Gebruikersavatar
koos24
Lid
Berichten: 964
Lid geworden op: 10 aug 2005, 20:49

Re: De Grebbelinie 1940 toen & nu

Bericht door koos24 »

Tijdens de mei dagen '40 werd sergeant Chris Meijer geëxecuteerd wegens desertie.

Hij mag in deze draad eigenlijk niet ontbreken omdat hem ten laste werd gelegd dat hij van de Grebbeberg was terug getrokken zonder bevel.

Ik werd er door iemand op gewezen dat zijn graf in Dieren is.

Afbeelding

Zijn executie is nog steeds onderwerp van discussie en dat staat op deze steen te lezen.

Afbeelding

In 1984 werd zijn vader naast hem begraven.

Afbeelding
Voltaire: ik veracht u en uw mening, maar ik zal mijn leven geven om uw recht op die verachtelijke mening uit te mogen dragen.
Plaats reactie